نمونه توافقنامه طلاق توافقی

وقتی زن و شوهر درباره جدایی به نتیجه می‌رسند، معمولاً توافق کلی دشوارترین بخش کار نیست. مشکل از جایی شروع می‌شود که قرار است همان توافق شفاهی روی کاغذ بیاید.

اینکه گفته شود «سر مهریه توافق کردیم»، «بچه با مادر می‌ماند» یا «جهیزیه را تحویل می‌دهیم» شاید در گفت‌وگوی بین زوجین کافی باشد، اما برای یک توافق مکتوب هنوز سؤال‌های زیادی بدون پاسخ می‌ماند. چه مقدار از مهریه پرداخت می‌شود؟ چه مقدار باقی می‌ماند؟ زمان پرداخت چه موقع است؟ ملاقات فرزند چه روز و ساعتی انجام می‌شود؟ هزینه‌های درمان و مدرسه را چه کسی می‌پردازد؟ جهیزیه چه زمانی تحویل داده می‌شود؟

توافقنامه خوب، توافقی است که فقط در روز امضا قابل فهم نباشد؛ چند ماه بعد و حتی در صورت ایجاد اختلاف هم معلوم باشد هر طرف دقیقاً چه تعهدی دارد.

در این صفحه یک نمونه عمومی از متن توافقنامه را می‌بینید و بعد از آن، بندهای مهم را جداگانه بررسی می‌کنیم تا مشخص شود هر قسمت را چگونه می‌توان شفاف‌تر نوشت.

اگر هنوز درباره مراحل کلی پرونده، مشاوره، دادگاه و ثبت نهایی سؤال دارید، ابتدا راهنمای طلاق توافقی را مطالعه کنید.

توافقنامه طلاق توافقی با طلاق‌نامه رسمی فرق دارد

قبل از دیدن نمونه متن، این تفاوت را باید روشن کنیم.

توافقنامه طلاق توافقی نوشته‌ای است که زن و شوهر در آن تکلیف موضوعاتی مثل مهریه، نفقه، جهیزیه، اجرت‌المثل، حضانت، ملاقات و هزینه‌های فرزند را مشخص می‌کنند.

اما طلاق‌نامه سند رسمی ثبت واقعه طلاق است که بعد از طی مراحل قانونی و ثبت طلاق در دفتر رسمی صادر می‌شود.

بنابراین متنی که در این صفحه می‌بینید نمونه «برگ طلاق‌نامه محضر» نیست. امضای یک توافقنامه خصوصی نیز به‌تنهایی باعث پایان رابطه زوجیت نمی‌شود و مراحل قانونی طلاق باید طی شود.

قانون حمایت خانواده نیز هنگام صدور رأی، تعیین تکلیف مهریه، نفقه، جهیزیه، اجرت‌المثل و موضوعات مربوط به فرزند را مورد توجه قرار داده است. ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده دادگاه را مکلف می‌کند درباره این موضوعات تصمیم‌گیری کند.

نمونه متن توافقنامه طلاق توافقی

متن زیر یک نمونه آموزشی و قابل ویرایش است. قسمت‌های خالی باید متناسب با وضعیت واقعی زوجین تکمیل شوند و هیچ بندی نباید صرفاً به این دلیل که در نمونه آمده، بدون بررسی امضا شود.

توافقنامه زوجین جهت طلاق توافقی

این توافقنامه در تاریخ …………… میان آقای …………… فرزند …………… به شماره ملی …………… به عنوان زوج و خانم …………… فرزند …………… به شماره ملی …………… به عنوان زوجه تنظیم شد.

زوجین با توافق بر اصل جدایی، درباره موضوعات مرتبط با طلاق به شرح زیر توافق کردند:

مهریه:
مهریه زوجه مطابق سند نکاحیه عبارت است از …………… . از این میزان، مقدار …………… قبلاً پرداخت شده است. طرفین درباره باقیمانده مهریه توافق کردند که …………… .

چنانچه پرداخت تمام یا بخشی از مهریه به آینده موکول شده باشد، مبلغ یا تعداد، تاریخ سررسید و شیوه پرداخت به این شرح خواهد بود: …………… .

نفقه زوجه:
وضعیت نفقه مورد مطالبه زوجه تا تاریخ تنظیم این توافق به شرح زیر تعیین شد: …………… . در صورت توافق بر پرداخت مبلغ، میزان و زمان پرداخت عبارت است از …………… .

جهیزیه:
وضعیت جهیزیه زوجه به این شرح است: …………… . اقلام باقی‌مانده مطابق فهرست پیوست حداکثر تا تاریخ …………… در محل …………… تحویل داده خواهد شد.

اجرت‌المثل و سایر حقوق مالی:
توافق زوجین درباره اجرت‌المثل ایام زوجیت و سایر حقوق مالی مورد بحث به شرح زیر است: …………… .

فرزند یا فرزندان مشترک:
زوجین دارای فرزند/فرزندان مشترک به نام …………… هستند. درباره حضانت و محل زندگی کودک توافق شد که …………… .

ملاقات والد دیگر در روزهای …………… از ساعت …………… تا ساعت …………… انجام می‌شود و محل تحویل و بازگرداندن کودک …………… خواهد بود.

نفقه و هزینه‌های فرزند:
مبلغ …………… به عنوان پرداخت ماهانه هزینه‌های جاری فرزند تا روز …………… هر ماه توسط …………… پرداخت خواهد شد. نحوه پرداخت هزینه‌های درمان، تحصیل و مخارج غیرعادی فرزند نیز به این شرح تعیین شد: …………… .

هزینه‌های فرآیند طلاق:
هزینه‌های مشاوره، خدمات قضایی و ثبت رسمی طلاق به شرح زیر میان زوجین پرداخت خواهد شد: …………… .

تعهدات دیگر:
زوج متعهد شد …………… .
زوجه متعهد شد …………… .

تعهداتی که اجرای آنها به آینده موکول شده است باید حداکثر در تاریخ‌های درج‌شده در این توافق اجرا شوند.

سایر توافقات:
…………… .

زوجین اعلام می‌کنند مفاد فوق را مطالعه کرده و توافق آنها درباره موضوعات درج‌شده در این سند مطابق متن حاضر است.

نام و امضای زوج
نام و امضای زوجه
تاریخ تنظیم

در این نمونه عمداً از جمله‌های بسیار کلی مانند «طرفین کلیه حقوق و دعاوی گذشته، حال و آینده را ساقط کردند» استفاده نشده است. اگر قرار است حق مشخصی بخشیده یا اسقاط شود، بهتر است همان حق به‌طور روشن نام برده شود و زوجین بدانند امضای آن عبارت چه اثری دارد.

بند مهریه را چگونه بنویسیم؟

یکی از حساس‌ترین قسمت‌های توافقنامه، مهریه است.

طلاق توافقی به این معنی نیست که زن الزاماً باید مهریه‌اش را ببخشد. طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن از زمان عقد مالک مهر می‌شود.

زوجین ممکن است در زمان جدایی تصمیم‌های مختلفی بگیرند. ممکن است مهریه کامل پرداخت شود، بخشی پرداخت و بخشی باقی بماند، پرداخت باقیمانده قسط‌بندی شود یا زن درباره تمام یا قسمتی از آن تصمیم دیگری بگیرد.

نکته مهم این است که توافقنامه باید همان اتفاق واقعی را بنویسد.

فرض کنیم مهریه زوجه ۱۱۰ سکه است، ۱۰ سکه قبلاً دریافت شده و قرار است ۳۰ سکه دیگر به صورت اقساطی پرداخت شود. عبارت زیر بسیار روشن‌تر از «مهریه مورد توافق طرفین قرار گرفت» است:

مهریه زوجه ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی است. زوجه دریافت ۱۰ سکه را تأیید می‌کند و زوج متعهد است ۳۰ سکه دیگر را طی شش قسط پنج‌سکه‌ای در تاریخ‌های …………… پرداخت کند. وضعیت ۷۰ سکه باقی‌مانده به شرح …………… تعیین شد.

هرچه عددها و سررسیدها دقیق‌تر باشند، احتمال اختلاف درباره معنای توافق کمتر می‌شود.

اگر قرار است بخشی از مهریه بذل شود یا عباراتی مانند «ابراء» در متن بیاید، بهتر است قبل از امضا اثر همان اصطلاح روشن باشد. بذل، ابراء، دریافت مهریه و موکول کردن پرداخت آن به آینده یک مفهوم نیستند.

درباره آثار این تفاوت‌ها در صفحه گرفتن مهریه بعد از طلاق توافقی توضیح بیشتری داده‌ایم.

نمونه متن برای مهریه‌ای که قرار است اقساطی پرداخت شود

اگر باقیمانده مهریه قرار است پس از طلاق به صورت قسطی پرداخت شود، بهتر است فقط به جمله «زوج موظف به پرداخت اقساط است» اکتفا نشود.

نمونه روشن‌تر می‌تواند چنین باشد:

از مجموع مهریه زوجه، تعداد …………… سکه باقی مانده است. زوج متعهد شد تعداد …………… سکه را در هر ……………، از تاریخ …………… پرداخت کند. پرداخت‌ها از طریق …………… انجام خواهد شد و رسید پرداخت نزد طرفین نگهداری می‌شود.

اگر درباره تأخیر در پرداخت نیز توافق خاصی وجود دارد، همان موضوع باید جداگانه و دقیق نوشته شود.

«طلاق توافقی بدون مهریه» را چطور در توافقنامه بنویسیم؟

عبارت «بدون مهریه» به‌تنهایی برای نوشتن توافقنامه کافی نیست.

ممکن است مهریه قبلاً به‌طور کامل پرداخت شده باشد. ممکن است زن تصمیم گرفته باشد درباره تمام یا قسمتی از آن اقدام حقوقی مشخصی انجام دهد. در پرونده‌ای دیگر نیز ممکن است تنها بخشی از مهر باقی مانده باشد.

اگر مهریه واقعاً قبلاً دریافت شده است، متن باید همین واقعیت را بیان کند:

زوجه دریافت مهریه مندرج در سند ازدواج را مطابق پرداخت‌های انجام‌شده تأیید می‌کند.

اما اگر پول یا سکه‌ای دریافت نشده، نباید صرفاً برای ساده‌تر شدن مراحل نوشته شود «مهریه دریافت شد».

این دو جمله از نظر معنایی یکی نیستند:

«زوجه مهریه خود را دریافت کرد.»

و:

«پرداخت مهریه به زمان دیگری موکول شد.»

قانون حمایت خانواده نیز حالتی را پیش‌بینی کرده که زن بدون دریافت حقوق مالی خود به ثبت طلاق رضایت می‌دهد و بعداً برای دریافت آنها اقدام می‌کند. بنابراین ثبت طلاق به‌تنهایی به معنی دریافت یا از بین رفتن مهریه نیست.

نفقه زن را جدا از مهریه تعیین تکلیف کنید

گاهی در نمونه‌های اینترنتی همه حقوق زن در یک جمله جمع می‌شوند:

«زوجه هیچ ادعایی بابت حقوق مالی خود ندارد.»

چنین جمله‌ای ممکن است بیش از چیزی که زوجین تصور می‌کنند گسترده باشد.

اگر درباره نفقه گذشته اختلاف یا توافقی وجود دارد، بهتر است همان موضوع مشخصاً تعیین تکلیف شود.

برای مثال:

طرفین توافق کردند بابت نفقه معوقه زوجه تا تاریخ …………… مبلغ …………… توسط زوج حداکثر تا تاریخ …………… پرداخت شود.

یا اگر نفقه مورد ادعایی وجود ندارد، متن باید متناسب با وضعیت واقعی همان پرونده نوشته شود.

درباره شرایط مختلف این حق می‌توانید صفحه نفقه در طلاق توافقی را مطالعه کنید.

جهیزیه را با فهرست و زمان تحویل مشخص کنید

اگر تمام جهیزیه قبلاً در اختیار زن قرار گرفته، می‌توان همین موضوع را به‌وضوح در توافق نوشت.

اگر بخشی از وسایل هنوز در منزل مشترک است، جمله:

«جهیزیه به زوجه تحویل داده خواهد شد.»

خیلی مبهم است.

متن دقیق‌تر می‌تواند چنین باشد:

اقلام جهیزیه متعلق به زوجه مطابق سیاهه پیوست شماره ۱ حداکثر تا تاریخ …………… در نشانی …………… تحویل زوجه خواهد شد.

اگر بعضی وسایل مورد اختلاف هستند یا متعلق به یکی از زوجین نیستند، بهتر است آن موارد هم جداگانه مشخص شوند.

اجرت‌المثل را با سایر حقوق مالی یکی نکنید

اجرت‌المثل نیز بهتر است بند مستقلی داشته باشد.

ممکن است زوجین مبلغ مشخصی درباره آن توافق کنند، ممکن است زوجه ادعایی نداشته باشد یا ممکن است شرایط پرونده نیازمند بررسی بیشتر باشد.

نوشتن یک جمله کلی مثل:

«زن از تمام حقوقش گذشت.»

به کاربر نشان نمی‌دهد آیا اجرت‌المثل هم مورد نظر بوده یا خیر.

اگر این موضوع در پرونده اهمیت دارد، توضیحات اختصاصی اجرت‌المثل در طلاق توافقی می‌تواند قبل از تنظیم بند مربوط مفید باشد.

برای بررسی مجموع حقوق مالی نیز صفحه در طلاق توافقی چه چیزهایی به زن تعلق می‌گیرد؟ توضیح کامل‌تری دارد.

توافق درباره حضانت را فقط به یک جمله محدود نکنید

فرض کنید زن و شوهر بنویسند:

«حضانت فرزند با مادر و ملاقات برای پدر آزاد است.»

در ظاهر توافق انجام شده، اما در عمل هنوز معلوم نیست «آزاد» یعنی چه.

کودک چه روزهایی ملاقات می‌کند؟ چه کسی او را تحویل می‌دهد؟ ساعت بازگشت چه زمانی است؟ تعطیلات و سفرها چه می‌شود؟

متن روشن‌تر می‌تواند چنین باشد:

فرزند مشترک به نام …………… با مادر زندگی خواهد کرد. ملاقات پدر هر هفته در روز …………… از ساعت …………… تا …………… انجام می‌شود. تحویل و بازگرداندن کودک در محل …………… خواهد بود.

اگر درباره تعطیلات، سفر یا مناسبت‌های خاص توافق جداگانه‌ای وجود دارد، می‌توان همان را نیز نوشت.

با این حال توافق والدین درباره کودک مطلق نیست. ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده اجازه می‌دهد اگر دادگاه توافق مربوط به حضانت، ملاقات یا نگهداری را برخلاف مصلحت طفل تشخیص دهد، تصمیم مقتضی دیگری اتخاذ کند.

برای جزئیات بیشتر، بسته به شرایط فرزند می‌توانید حضانت فرزند پسر در طلاق توافقی و حضانت فرزند دختر در طلاق توافقی را بخوانید.

نفقه فرزند را فقط با یک عدد مشخص نکنید

اینکه در توافقنامه نوشته شود:

«ماهانه پنج میلیون تومان بابت نفقه فرزند پرداخت می‌شود.»

از ننوشتن بهتر است، ولی هنوز همه چیز را روشن نمی‌کند.

بهتر است مشخص شود مبلغ تا چه روزی پرداخت می‌شود، به چه حسابی واریز خواهد شد و هزینه‌های غیرعادی مثل درمان، جراحی، مدرسه یا برخی مخارج آموزشی چگونه تأمین می‌شوند.

برای مثال:

مبلغ …………… تا روز پنجم هر ماه به حساب …………… واریز خواهد شد. هزینه‌های درمانی خارج از پوشش بیمه به نسبت …………… و هزینه‌های تحصیلی به صورت …………… پرداخت می‌شود.

هرچه تعهدی بلندمدت‌تر باشد، ابهام در آن احتمال اختلاف آینده را بیشتر می‌کند.

هزینه طلاق را هم می‌توان در توافق مشخص کرد

گاهی زن و شوهر درباره مسائل بزرگ مثل مهریه و حضانت به تفاهم رسیده‌اند اما در آخرین مرحله بر سر هزینه‌های پرونده اختلاف پیدا می‌کنند.

می‌توان نحوه پرداخت هزینه‌های مشاوره، خدمات قضایی و ثبت رسمی طلاق را هم در متن روشن کرد.

مثلاً:

هزینه‌های قانونی فرآیند طلاق و ثبت نهایی به طور مساوی میان زوجین پرداخت خواهد شد.

یا:

هزینه‌های مربوط به …………… توسط زوج و هزینه‌های مربوط به …………… توسط زوجه پرداخت می‌شود.

هیچ ضرورتی ندارد همه پرونده‌ها از یک روش استفاده کنند. اگر زوجین درباره نحوه پرداخت توافق دارند، بهتر است همان توافق مکتوب باشد.

برای آشنایی با انواع پرداخت‌ها می‌توانید راهنمای هزینه طلاق توافقی را ببینید.

چه جمله‌هایی ممکن است بعداً دردسر ایجاد کنند؟

گاهی مشکل یک توافقنامه از بندی پیچیده شروع نمی‌شود؛ از جمله‌ای بسیار ساده شروع می‌شود.

مثلاً:

«زوجه کلیه حقوق خود را بخشید.»

منظور از «کلیه حقوق» دقیقاً چیست؟

یا:

«مهریه بعداً پرداخت می‌شود.»

«بعداً» چه تاریخی است؟

یا:

«ملاقات فرزند با توافق طرفین انجام می‌شود.»

اگر بعداً دیگر توافقی میان طرفین وجود نداشت چه؟

حتی جمله:

«طرفین هیچ ادعایی علیه یکدیگر ندارند.»

ممکن است از چیزی که دو نفر هنگام امضا در ذهن داشته‌اند گسترده‌تر باشد.

قاعده عملی خوبی برای خواندن توافقنامه این است که تصور کنید شش ماه بعد میان طرفین اختلاف ایجاد شده است. آیا شخص ثالثی که توافقنامه را می‌خواند می‌تواند بفهمد چه کسی، چه چیزی، چه مقدار و در چه زمانی باید انجام دهد؟

اگر جواب روشن نیست، آن بند احتمالاً هنوز نیاز به دقیق‌تر شدن دارد.

توافقنامه دست‌نویس کافی است؟

دست‌نویس یا تایپ‌شده بودن به‌تنهایی تمام اعتبار حقوقی یک توافق را تعیین نمی‌کند. متن، امضاها، موضوع توافق و نحوه انعکاس آن در فرآیند قضایی اهمیت دارند.

اما نکته مهم‌تر این است که یک توافقنامه خصوصی به‌تنهایی طلاق ایجاد نمی‌کند.

برای طلاق توافقی باید مراحل قانونی طی شود و موضوعات مورد توافق در فرآیند مربوط نیز منعکس شوند.

بنابراین اگر زن و شوهر در منزل روی یک برگه درباره جدایی به توافق رسیده‌اند، نباید همان برگه را با «سند طلاق» اشتباه بگیرند.

اگر قصد دارید بدون وکیل مراحل را دنبال کنید، راهنمای طلاق توافقی بدون وکیل می‌تواند ادامه مناسبی برای این موضوع باشد.

تفاوت توافقنامه، دادخواست، اظهارنامه و طلاق‌نامه چیست؟

این اصطلاحات گاهی به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، در حالی که یک معنا ندارند.

توافقنامه محتوای توافق زن و شوهر را مشخص می‌کند.

دادخواست نوشته‌ای است که در قالب قانونی برای شروع رسیدگی قضایی ثبت می‌شود.

اظهارنامه ابزار قانونی دیگری برای اعلام رسمی موضوع یا مطالبه به طرف مقابل است و همان توافقنامه طلاق نیست.

طلاق‌نامه نیز سند رسمی ثبت واقعه طلاق است که در پایان فرآیند مربوط صادر می‌شود.

بنابراین اگر دنبال «متن طلاق توافقی در محضر» هستید، باید مشخص کنید منظورتان متن توافق زوجین است یا سند رسمی طلاق؛ این دو یکی نیستند.

آیا لازم است وکیل توافقنامه را تنظیم کند؟

الزامی وجود ندارد که هر توافق ساده‌ای حتماً توسط وکیل نوشته شود.

اما هرچه تعهدات مهم‌تر و پیچیده‌تر باشند، کپی کردن یک نمونه عمومی ریسک بیشتری پیدا می‌کند.

فرض کنید توافق شامل انتقال سهم یک ملک، چند ده سکه مهریه به صورت اقساطی، وکالت، تعهد بلندمدت یا صرف‌نظر از یک حق مالی مهم باشد. یک واژه اشتباه در چنین متنی ممکن است نتیجه‌ای داشته باشد که زوجین هنگام امضا قصد آن را نداشته‌اند.

نمونه‌های این صفحه کمک می‌کنند موضوعاتی را که باید روشن شوند بشناسید؛ ولی اگر توافق شامل تعهدات مالی مهم یا عبارت‌هایی مثل بذل، ابراء، اسقاط حق یا انتقال مال است، بررسی متن قبل از امضا منطقی‌تر است.

در صفحه وکیل طلاق توافقی در تهران درباره محدوده کار وکیل در چنین پرونده‌هایی توضیح داده‌ایم.

توافقنامه خوب باید بعد از طلاق هم قابل فهم باشد

هدف از تنظیم توافقنامه فقط این نیست که زن و شوهر در روز مراجعه به دادگاه بگویند «ما با هم توافق داریم».

توافق خوب باید مشخص کند دقیقاً بر سر چه چیزی توافق شده است.

مهریه چه مقدار است و چه زمانی پرداخت می‌شود؟ نفقه چگونه تعیین تکلیف شده؟ جهیزیه چه روزی تحویل می‌شود؟ کودک کجا زندگی می‌کند و ملاقات چگونه انجام می‌شود؟ هزینه‌های فرزند را چه کسی می‌پردازد؟

قانون حمایت خانواده نیز تعیین تکلیف حقوق مالی و مسائل مربوط به کودک را بخش مهمی از فرآیند طلاق می‌داند.

بنابراین نمونه اینترنتی را نقطه شروع بدانید، نه متنی که باید بدون تغییر امضا شود.

اگر هنوز درباره اصل مراحل جدایی سؤال دارید، راهنمای طلاق توافقی را بخوانید. اگر مسئله اصلی مهریه و عباراتی است که قرار است درباره آن امضا شود، صفحه گرفتن مهریه بعد از طلاق توافقی مرتبط‌تر است. در پرونده‌هایی که توافق شامل تعهدهای مالی مهم یا شرایط پیچیده است نیز می‌توانید پیش از امضا متن را با وکیل طلاق توافقی در تهران بررسی کنید.

سوالات متداول درباره توافقنامه طلاق توافقی