جرایم و تخلفات پزشکی

با وجود اقدامات پزشکی مختلف در سطح کشور که از سوی جامعه­ی محترم پزشکی صورت می­پذیرد، به دلیل تعدد اقدامات بسیار پیش می­آید که افرادی، به حق یا ناحق از برخی اقدامات ناراضی باشند و همچنین به دلیل گردش مالی قابل توجه در این حیطه، علاقه­مندی اشخاصی شیاد و فرصت طلب نیز در این زمینه بسیار است.

اما پیش از تمامی این مسائل و بررسی درست و نادرستی ادعا­ها و گفته­ها، لازم است که بدانیم جرایم پزشکی چیستند و آیا تفاوتی با تخلف پزشکی دارند و اگر اینگونه است. این تفاوت در کجا و به چه دلیلی است.

در قانون اساسی، اقداماتی را که برای دیگران موجب خسارت­های اساسی و هنگفت است و قانون­گذار ضمن مشخص و محدود کردن آنها برای ارتکاب آن­ها مجازات­های مختلفی در نظر گرفته است را جرم می­نامند. از این رو، قانون­گذار در حیطه­ی پزشکی و پیراپزشکی نیز برای برخی از مسائل و اقدامات که عمدی و از روی تقصیر و آسیب­زننده هستند، جرم انگاری کرده و مجازات در نظر گرفته است که از آن­ها تحت عنوان جرایم پزشکی یاد می­کنند.

جرم پزشکی به چه معناست؟

با این حال، بسیاری از اقدامانی که در خصوص آن­ها نارضایتی وجود دارد، از جمله جرایم پزشکی نیستند و به عنوان تخلفات پزشکی از آن­ها یاد می­شود. تخلفات پزشکی مانند بسیاری از تخلفات دیگر، یک مسئله­ی صنفی است که قانون­گذار آن را جرم ندانسته و آن­ها را تعقیب نمی­کند. بلکه وقوع آن­ها متضمن جریمه­ها، اخطار­ها و تعلیقات صنفی است. و متولی آن نیز سازمان نظام پزشکی است. تخلفات پزشکی شامل مسائلی از قبیل نرخ مغایر با مصوبات، مسائلی بهداشتی، برخورد و رفتارهای نامناسب کادر پزشکی و از این قبیل مسائل را شامل می­شود.

آیا جرایم پزشکی با قصور پزشکی فرقی دارند؟

برخی از مسائل را قانون­گذار جرم انگاشته و مسئول پیگیری و اجرای قوانین در این مورد خود قوه قضاییه می­باشد. بسیاری می­پندارند که چون در مراکز پزشکی از بیماران رضایت نامه­های مختلف گرفته می­شود، امکان طرح شکایت از پزشک وجود ندارد. اما ملاک قانون برای جرم انگاشتن اتفافاتی که در حوزه­ی پزشکی رخ می­دهد برپایه­ی داشتن رضایت یا نداشتن آن نیست، بلکه بر پایه­ی وجود تقصیر یا قصور از سوی پزشک است.

تقصیر به این معنا است که پزشک قادر به انجام کاری بوده و به بیمار به سبب بی­مبالاتی و بی­مسئولیتی پزشک یا فردی که خدمات پزشکی یا پیراپزشکی ارائه نموده ،به بیمار صدماتی رسیده و وجود تقصیر حتی با وجود رضایت نیز، جرم انگاشته می­شود.

اما دلیل دیگر قصور است، قصور به این معنی است که برخلاف تقصیر، فرد به دلایلی مانند ناآگاهی و یا بی­تجربگی، باعث صدمه به بیمار گشته. با وجود اینکه مجازات­های این مورد از مواردی که عمدا رخ داده­اند کم­تر است اما همچنان دلیل بر جرم بودن فعل انجام شده می­باشد.

اگر در دادسرای پزشکی برای مقام مسئول رسیدگی به جرایم پزشکی ، محرز شود که پزشک مرتکب بی­مبالاتی و بی­مسئولیتی نشده است و همچنین خطایی از روی بی‌دانشی انجام نداده، اما بیمار دچار صدماتی شده، در این صورت پزشک هیچگونه مسئولیتی در قبال صدمات ندارد و این عوارضی بوده که بیمار خود می­دانسته ممکن است برای او پیش بیاید و رضایت پیش از عمل نیز داشته است.

وکیل جرایم پزشکی چه کسی است؟

وکلای جرایم پزشکی باید از حاذق­ترین وکلا و از وکلای پایه یک دادگستری باشند. اصولا برای اشخاص و افراد غیر متخصص در حوزه­ی پزشکی پی بردن به این مسئله که کدام اقدامات پزشکی تخلف محسوب می­شود و کدام جرم محسوب می­شود و اثبات تقصیر و قصور بسیار دشوار است و این دشواری می­تواند دلیلی بر پایمال گشتن حق اشخاص و به نتیجه­ی مطلوب نرسیدن پرونده­ها آن­ها و شکایتشان باشد، که در این صورت شکایت کردن نه تنها باعث احقاق حق نگشته، بلکه هزینه­های دادرسی را نیز بر فرد تحمیل کرده است.

جرم پزشکی چطور پیگیری می‌شود؟

اما وجود وکلای جرایم پزشکی که هم به ابعاد قانونی و هم آشنا به امور پزشکی و مسائل مربوط به آن هستند، کلیدی برای به نتیجه رسیدن شکایت­ها و وصول حق است. درست­ترین کار این است که اگر فکر می­کنید صدمه­ای که به شما رسیده است در اثر تقصیر تیم پزشکی و به دلیل کار­های نامسئولانه اتفاق افتاده است، با تمامی شواهد پزشکی خود به یک وکیل مجرب جرایم پزشکی مراجعه کنید و تمامی مسائل را با او در میان بگذارید. چنانچه دلایل شما متقن و محکمه­پسند باشد، وکیل جرایم پزشکی می­تواند شما را برای انجام شکایت راهنمایی کرده و یا اینکه با دادن وکالت به اون، مسئولیت شکایت و احقاق حقوق شما را بر عهده گیرد.

در این صورت، جدای از اینکه نیازی به حضور شما در دادگاه و مراحل طولانی دادرسی از تنظیم شکایت تا حضور در مراحل متعدد از شورای حل اختلاف، دادسرا و دیگر مراحل پیچیده نمی­باشد. دفاع از حق شما در دادگاه نیز با توجه به مسائل قانونی و آگاهی به مسائل پزشکی صورت می­گیرد که در اثبات جرم بسیار موثر است. در صورت اثبات جرم، بنا بر نوع آن می­تواند پرداخت دیه و ارش را در حق شاکی در پی­داشته باشد و برای فرد مجرم به غیر از الزام پرداخت دیه و خسارات، امکان تعلیق پروانه­ی پزشکی آن نیز وجود دارد.